Hoe weet je of je HDMI-kabel HDMI 2.1 is?
Of je HDMI-kabel “HDMI 2.1” is, zie je niet betrouwbaar aan de kabel: kabels hebben officieel geen versienummer. Wat winkels een HDMI 2.1-kabel noemen, heet officieel een Ultra High Speed HDMI-kabel, bedoeld voor 48 Gbps. Die naam hoort op de kabelmantel te staan. Of de kabel doet wat jij nodig hebt, bewijst alleen een praktijktest: de 4K 120Hz-stand met HDR aanzetten die je wilt gebruiken en kijken of het beeld stabiel blijft. Dat bewijst die stand, niet de volle 48 Gbps.
Op de doos staan vaak andere woorden: 8K, 4K120, “HDMI 2.1”. HDMI Licensing Administrator (HDMI LA), de organisatie die de HDMI-naam beheert, waarschuwt zelf dat verkopers marketingtermen gebruiken in plaats van de officiële kabelnamen, en dat sommige kabels namaak zijn. Een versienummer op een kabel is in de promotie zelfs verboden. Staat er alleen “High Speed” op de mantel, dan is de kabel getest tot 10,2 Gbps; “Premium High Speed” is getest op 18 Gbps. Staat er niets op, dan beslist de praktijktest.
Een kabel die 18 Gbps haalt, is niet fout of kapot. 4K 60Hz met HDR past in 4:2:0 of 4:2:2 binnen 18 Gbps; 10- of 12-bit in volle 4:4:4 niet. Hoeveel bandbreedte een formaat vraagt, hangt naast resolutie en beeldfrequentie ook af van kleurdiepte, chroma en compressie. Wat elke klasse aankan, staat bij HDMI-kabelklassen.
Hoe test je of je HDMI-kabel 4K 120Hz aankan?
Je test een HDMI-kabel in de praktijk door de 4K 120Hz-stand met HDR aan te zetten die je wilt gebruiken, en te kijken of het beeld stabiel blijft. Je hebt een bron en een scherm nodig die allebei 4K 120Hz ondersteunen. De test heeft vijf stappen en kost niets. Blijft het beeld stabiel, zonder spikkels, zwart beeld of terugval naar 60 Hz, dan doet de kabel die stand op deze lengte. Dat bewijst niet de volle 48 Gbps en ook geen foutloze overdracht: in de FRL-modus herstelt de ontvanger fouten.
- Controleer bron en scherm. Alle HDMI 2.1-functies zijn optioneel: een tv met “HDMI 2.1” op de doos kan zonder 4K 120Hz zijn. Kijk in de specificaties welke poort 4K 120Hz doet; bij de LG OLED B3 uit 2023 zijn dat 2 van de 4 poorten.
- Zet de poort open. Veel tv’s laten de volle bandbreedte per poort pas toe met een instelling. Bij Samsung heet die “Input Signal Plus” of “HDMI UHD Color”, bij LG “HDMI ULTRA HD Deep Colour”.
- Sluit direct aan. Een receiver, soundbar of switch tussen bron en tv moet zelf ook 4K 120Hz aankunnen. Sony adviseert bij problemen met 4K 120Hz de PS5 rechtstreeks op de tv aan te sluiten.
- Zet de 4K 120Hz-stand met HDR aan die je wilt gebruiken. Met HDR (10-bit) vraagt 4K 120Hz meer dan 18 Gbps en dus een Ultra High Speed HDMI-kabel; zonder HDR, in 8-bit 4:2:0, past 4K 120Hz nog binnen 18 Gbps. Je test de stand die je gebruikt, niet automatisch de volle 48 Gbps.
- Kijk en speel een tijd. Stabiel beeld: de kabel doet die stand op deze lengte. Spikkels, kort zwart beeld of terugval naar 60 Hz: een schakel haalt het niet, de kabel, de poort, de instelling of een tussenapparaat. Welke, vind je met de wisseltest.
Werkt 4K 120Hz op een PS5 niet, dan kijkt Sony zelf eerst naar de tv: ondersteunt die 4K 120Hz, is de firmware actueel, zit de PS5 op de juiste poort en staat de instelling aan. Pas daarna komt de kabel in beeld. Meer bij 120Hz en 144Hz via HDMI.
Is mijn HDMI-kabel kapot? Doe eerst de wisseltest
Of je HDMI-kabel kapot is, weet je na een wisseltest: zet een kabel die elders goed werkt op dezelfde verbinding, of de verdachte kabel op een verbinding die goed werkte. Verhuist het probleem mee met de kabel, dan is de kabel de oorzaak. Blijft het op dezelfde plek, dan zit het in de poort, de instelling, de bron of een apparaat ertussen. In de mails aan RU connected is “het ligt vast aan de kabel” een van de vaakste misverstanden.
Doe eerst de stappen die niets kosten, in deze volgorde:
- Stroom eraf. Haal tv, bron en soundbar of receiver even van het stroom en zet ze opnieuw aan. RU connected adviseert dit als eerste bij problemen rond aanzetten of bronwissel.
- Andere poort. Niet elke HDMI-poort van een tv kan hetzelfde, en ARC of eARC werkt maar op één poort.
- Wisseltest. Verhuist het probleem mee met de kabel?
- Direct aansluiten. Laat receiver, switch of splitter even weg. Apple adviseert dat ook bij problemen met de Apple TV 4K.
- Instellingen en firmware. Staat de bandbreedte-instelling van de poort aan, en is de tv bijgewerkt?
Heeft iemand al meerdere kabels geprobeerd, dan ligt het volgens RU connected waarschijnlijk niet aan de kabel. Een kabel is wél verdacht als hij geknikt of gebroken is (LG noemt dat als oorzaak van knipperend of zwart beeld), of als de connector los zit. Bij defecte kabels die klanten opstuurden, zag RU connected vaak dat de trekontlasting ontbrak, waardoor te veel kracht op de verbinding tussen connector en kabel stond. Alle symptomen op een rij: slechte HDMI-kabel herkennen. Weet je niet waar je moet beginnen, gebruik dan de storingswijzer.
Wat zie je bij een HDMI-kabel op het randje?
Een HDMI-kabel op het randje van zijn bandbreedte geeft geen “iets minder mooi” beeld, maar storingen die komen en gaan: witte spikkels of sneeuw, een beeld dat een seconde zwart wordt, 4K 120Hz die niet aangaat of terugvalt naar 60 Hz, geluid dat wegvalt. Welke storing je ziet, verschilt per apparaat. HDMI 2.1 heeft in de FRL-modus foutcorrectie die een marginale kabel nog een tijd laat werken. Een beeld dat goed lijkt, bewijst dus niet dat de kabel de bandbreedte haalt.
Die foutcorrectie herstelt maximaal 2 foute symbolen per codewoord; daarboven zie je storing. Een kabel die 48 Gbps niet haalt, kan op 18 Gbps (4K 60Hz in 4:2:0 of 4:2:2) nog prima werken en pas op 4K 120Hz met HDR haperen. Volgens Ruben Coppenhagen gaat een kabel soms pas na verloop van tijd een beetje haperen, zonder helemaal uit te vallen. Hoe die correctie werkt, staat bij is een duurdere HDMI-kabel beter.
Met mijn oude (goedkopere) hdmi 2.0 kabel had ik last van witte spikkeltjes in het beeld en soms viel het signaal helemaal weg. Nu met de platte v2 kabel van RU connected zijn die problemen verleden tijd. …
Martijn Raap, Google-review, 28 april 2021.
Wanneer kan je huidige HDMI-kabel gewoon blijven?
Je huidige HDMI-kabel kan blijven als hij het formaat dat je gebruikt stabiel doorgeeft. 4K 60Hz met HDR past in 4:2:0 of 4:2:2 binnen 18 Gbps; 1080p, ook bij 120 Hz in 8-bit, past binnen een High Speed HDMI-kabel; en voor eARC is geen 48 Gbps nodig, want eARC gebruikt maximaal 37 Mbit/s. Bij de PS5 adviseert Sony de meegeleverde kabel of een Ultra High Speed HDMI-kabel. Een Ultra High Speed HDMI-kabel heb je nodig voor 4K 120Hz met HDR.
Dat advies geeft RU connected ook per mail, en klanten schrijven erover:
… De keuze gemaakt na uitleg en advies van Ruben Coppenhagen. Een HDMI 2.1 zou geen toegevoegde waarde hebben op straks een PS5 aan te sluiten. Heel eerlijk advies dus. …
Ernst, productreview op ruconnected.nl, 22 oktober 2020. Context: tv en consoles op 4K 60Hz, in 2020. Voor 4K 120Hz met een PS5 adviseert RU connected wél een Ultra High Speed HDMI-kabel.
Wanneer is een nieuwe HDMI-kabel wél de oplossing?
Een nieuwe HDMI-kabel is de oplossing in drie gevallen: de wisseltest wijst de kabel aan, je stapt over naar 4K 120Hz met HDR en je huidige kabel is geen Ultra High Speed HDMI-kabel, of de kabel is zichtbaar beschadigd. Kies dan op bandbreedte en lengte. Tot 5 meter is de Ultimate HDMI 2.1 kabel van RU connected de standaardkeuze: 48 Gbps op elke lengte, € 32,95 tot € 54,95 (16 oktober 2026), met 5 jaar garantie en 100 dagen retour voor de praktijktest thuis.
Boven 5 meter kiest RU connected voor een optische HDMI-kabel. Waarom prijs geen maatstaf is en wat er in een goede kabel zit, staat bij is een duurdere HDMI-kabel beter.
