Wat heb je nodig voor 120Hz via HDMI?
Voor 120Hz via HDMI heb je drie dingen nodig: een bron die 120 beelden per seconde uitstuurt (PS5, Xbox Series X of pc), een HDMI-poort die 120 Hz op jouw resolutie aanneemt, en een kabel met genoeg bandbreedte. Die bandbreedte hangt niet van de 120 Hz alleen af, maar van resolutie × beelden per seconde × kleurdiepte. 1080p 120Hz vraagt ongeveer 8,9 Gbps, 4K 120Hz in 10-bit RGB/4:4:4 ongeveer 35,6 Gbps aan videodata (in 10-bit 4:2:2 ongeveer 28,5).
| Formaat bij 120 Hz | Benodigd (afgerond) | Minimale kabelklasse |
|---|---|---|
| 1080p, 8-bit | 8,9 Gbps TMDS | High Speed (10,2 Gbps) |
| 1440p, 8-bit (pc-timing) | 14,5 Gbps TMDS | Premium High Speed (18 Gbps) |
| 4K, 8-bit 4:2:0 | 17,8 Gbps TMDS | Premium High Speed (18 Gbps) |
| 4K, 10-bit 4:2:2 (HDR met subsampling) | 28,5 Gbps videodata | Ultra High Speed (48 Gbps) |
| 4K, 10-bit RGB/4:4:4 | 35,6 Gbps videodata | Ultra High Speed (48 Gbps) |
| 4K, 12-bit RGB/4:4:4 | 42,8 Gbps videodata | Ultra High Speed (48 Gbps), net |
Tot 18 Gbps staat de TMDS-linkrate, daarboven de videodata voor de FRL-modus van HDMI 2.1. De Ultra High Speed HDMI-kabel is wat winkels een “HDMI 2.1-kabel” noemen; kabels hebben officieel geen versienummer. Let op de poort: alle HDMI 2.1-functies zijn optioneel, dus een tv met “HDMI 2.1” op de doos hoeft geen 4K 120Hz aan te nemen. Bij de LG OLED B3 (2023) doen 2 van de 4 poorten 4K 120Hz, bij de LG OLED C5 (2025) alle 4. Reken je eigen formaat na met de bandbreedtecalculator.
Werkt 1080p 120Hz ook zonder HDMI 2.1?
Ja. 1080p bij 120 Hz hoort al bij HDMI 1.4b en gaat in 8-bit over een gewone High Speed HDMI-kabel (10,2 Gbps). Je hebt er geen HDMI 2.1-poort en geen Ultra High Speed-kabel voor nodig. Daarom haalt een Xbox Series S, of een Series X op een tv zonder HDMI 2.1, volgens Xbox Support 120 Hz op een lagere resolutie. En de Nintendo Switch 2 speelt met 120 beelden per seconde op 1080p of 1440p, maar niet op 4K.
Alleen 1080p 120Hz met 10- of 12-bit kleur in 4:4:4 gaat boven 10,2 Gbps uit; HDMI LA zet dat bij Premium High Speed (18 Gbps).
Welke HDMI-kabel heb je nodig voor 144Hz?
Voor 144Hz via HDMI hangt de kabel van de resolutie af. 1080p 144Hz (8-bit) zit met ongeveer 10,0 Gbps precies op de grens van een High Speed HDMI-kabel; neem daarvoor een Premium High Speed HDMI-kabel (18 Gbps). 1440p 144Hz (8-bit) past met ongeveer 17,6 Gbps nét binnen 18 Gbps. 1440p 144Hz met 10-bit kleur (ongeveer 22 Gbps) en 4K 144Hz vragen een Ultra High Speed HDMI-kabel (48 Gbps); 4K 144Hz gaat daarover ongecomprimeerd tot en met 10-bit kleur.
Die getallen gelden voor de standaard pc-timing (VESA CVT met reduced blanking). Monitoren mogen een eigen timing opgeven, dus 1440p 144Hz op een 18 Gbps-kabel is geen garantie voor elk scherm; daarom raadt de bandbreedtecalculator bij pc-formaten die binnen 3 procent van een grens zitten een klasse hoger aan, voor 1440p 144Hz dus een kabel van 48 Gbps. Bij 1440p op 165 of 240 Hz heb je 48 Gbps sowieso nodig.
Een console doet geen 144 Hz: de PS5 en de Xbox Series X stoppen bij 120 beelden per seconde, dus op een 144Hz-monitor draaien ze op 120 Hz. Op een pc is DisplayPort ruimer voor de hoogste verversingen: een GeForce RTX 5090 haalt via HDMI 2.1b met DSC 4K 480Hz, via DisplayPort 2.1b 8K 165Hz. Lees pc of monitor via HDMI en het advies van RU connected over een HDMI-kabel voor je monitor. De Ultimate HDMI 2.1 kabel van RU connected haalt 48 Gbps op elke lengte tot 5 meter (assortiment per 16 oktober 2026).
Heb je voor 4K 120Hz compressie (DSC) nodig?
Nee. 4K 120Hz gaat ongecomprimeerd over een 48 Gbps-verbinding, tot en met 12-bit RGB; zo staat het in de videotabel van HDMI LA. DSC (Display Stream Compression) is pas nodig bij formaten die niet in 48 Gbps passen, zoals 4K 240Hz in volle kleur of 8K 60Hz in 4:4:4. Op 48 Gbps kan 4K 120Hz dus zonder compressie; een poort met een lagere FRL-stand kan wel compressie nodig hebben, als bron en scherm DSC ondersteunen.
Wat wel per apparaat verschilt, is de snelheid van de poort. HDMI 2.1 kent zes standen: 9, 18, 24, 32, 40 en 48 Gbps, en een tv of monitor meldt zelf tot welke stand hij gaat. 4K 120Hz in 10-bit RGB/4:4:4 vraagt ongeveer 35,6 Gbps aan videodata en in 10-bit 4:2:2 ongeveer 28,5 Gbps; op een poort van 18 of 24 Gbps past dat niet. Welke stand jouw poort heeft, staat in de specificaties van je tv, vaak als “4K 120Hz” bij een of meer poorten.
120Hz werkt niet op je PS5, Xbox of pc: zo vind je de oorzaak
Gaat 120Hz niet aan, loop dan zeven punten na, van goedkoop naar duur: de juiste HDMI-poort, de bandbreedte-instelling van die poort op de tv, de firmware van de tv, de uitvoerinstelling van console of pc, een receiver of soundbar ertussen, de game zelf, en pas als laatste de kabel. Sony en Microsoft beginnen in hun eigen stappenplannen ook bij de tv en de poort.
- Zit de console op de juiste poort? Niet elke HDMI-poort van een tv ondersteunt 4K 120Hz; bij de LG OLED B3 (2023) zijn het 2 van de 4. Sony vraagt in zijn stappenplan of de PS5 op een HDMI 2.1-poort zit. Kijk in de handleiding of bij de poortlabels; vaak staat er “4K 120Hz” of “HDMI 2.1” bij.
- Staat die poort op volle bandbreedte? Veel tv’s laten per poort pas 4K 120Hz toe na een instelling. Bij Samsung heet die “Input Signal Plus” of “HDMI UHD Color” (bij de algemene instellingen, onder de externe apparaten), bij LG “HDMI ULTRA HD Deep Colour” (bij de beeldinstellingen). Andere merken gebruiken woorden als Ultra, Deep of Enhanced. Zet hem aan voor de poort van de console; de Nederlandse menunamen kunnen afwijken.
- Is de firmware van de tv actueel? Sony noemt dit als vaste controle bij 4K 120Hz-problemen.
- Staat de uitvoer van je console of pc goed? Op de PS5 beperkt de instelling “Video Transfer Rate” op -1 of -2 de uitvoer: 4K 120Hz valt dan weg; zet hem terug op de standaardstand. Op de Xbox zet je op het scherm “TV & display options” de “Refresh rate” op 120 Hz; op een tv zonder HDMI 2.1 verlaagt de console zelf de resolutie. Op een pc stel je de verversingsfrequentie in bij de beeldscherminstellingen van Windows of het stuurprogramma van de videokaart.
- Zit er een receiver of soundbar tussen? Elk apparaat in de keten moet 4K 120Hz zelf doorlaten. Een receiver die tot 18 Gbps gaat, laat 4K 120Hz met 10-bit HDR niet door, ook niet met een 48 Gbps-kabel ervoor en erachter; alleen 4K 120Hz in 8-bit 4:2:0 past in 18 Gbps, mits de receiver die stand ondersteunt. Sony adviseert bij problemen de PS5 rechtstreeks op de tv aan te sluiten; Xbox Support wijst bij een receiver eerst naar de meegeleverde Ultra High Speed-kabel en daarna naar de fabrikant van de receiver. Werkt het rechtstreeks wel, lees AV-receiver aansluiten.
- Levert de game 120 beelden per seconde? Niet elke game doet dat; vaak kies je in de game een prestatiestand. Een 60 fps-game blijft 60 fps, ook op een 120Hz-tv.
- Dan pas de kabel. Doe een wisseltest met de kabel die bij de console zat, of met een andere kabel die 48 Gbps haalt. Een kabel op het randje laat 4K 60Hz vaak wel zien, maar geeft bij 4K 120Hz flikkeren, een zwart scherm of wegvallend beeld. Sony koppelt flikkeren bij 4K aan de hoeveelheid data over de verbinding; LG noemt een geknikte of beschadigde kabel als oorzaak van knipperend of zwart beeld. Hoe je test, staat bij kan je huidige HDMI-kabel blijven?
Zo ziet een kabelprobleem er in de praktijk uit. Martijn Van Oyen (Google, 24-04-2023) over zijn PS5: “Kabel besteld voor de PS5, allemaal rare beeldscherm problemen met de vorige kabel.(knipperend beeld, flitsen door het beeld) Met deze kabels nergens meer problemen mee.”
Wat is het verschil tussen 120Hz en 120 fps?
Hz is wat het scherm en de HDMI-verbinding doen: 120 Hz betekent 120 verversingen per seconde. Fps (frames per seconde) is wat de bron levert. Draait een game op 60 fps, dan krijg je ook op een 120Hz-tv maar 60 nieuwe beelden per seconde. Pas als game én verbinding 120 halen, krijg je 120 verschillende beelden per seconde en kan het beeld vloeiender worden.
VRR (Variable Refresh Rate) laat het scherm het tempo van de game volgen als dat onder de 120 fps zakt, wat haperen en scheuren in het beeld vermindert of voorkomt; ALLM zet de tv automatisch in de stand met de laagste vertraging. Beide zijn functies van console en tv, niet van de kabel. Meer daarover bij HDMI 2.1: wat is het en heb je het nodig?
Maakt een betere kabel het beeld sneller?
Nee. Een HDMI-kabel bepaalt niet hoe snel je scherm reageert: hij vermindert geen input lag en maakt geen beeld vloeiender. Vertraging zit in console en scherm en verminder je met ALLM, VRR en QFT, functies die bron en scherm allebei moeten ondersteunen. Een kabel die 48 Gbps haalt, geeft het signaal volledig door; een duurdere kabel die ze ook haalt, levert dezelfde beelddata af.
Een kabel die de bandbreedte nét niet haalt, kan door de foutcorrectie van HDMI 2.1 nog beeld geven, maar dan komt het signaal niet 1-op-1 aan; boven de grens van de correctie zie je storing, zoals flikkeren of wegvallend beeld. Dat is stap 7 van de checklist.
